AŞAĞI FIRAT KARAKAYA BARAJ KURTARMA KAZISI

TATARHÖYÜK  1978

 

1978 / EKİM  ayında URFA –BOZOVA –TATARHÖYÜK  Kazısında  Arkeolog Ufuk Baş  ve Arkeolog Yıldıray Özkan, Prof.Dr. Ümit Serdaroğlu Başkanlığındaki kazıda , Ankara kökenli Mimarlar ile birlikte görev almışlardır.

Tatar Höyük Kazısı sadece 1978 yılında faaliyet göstermiş, çok yakınındaki LİDAR HÖYÜK  Kazısı gibi uzun ömürlü  olamamıştır.

FIRAT NEHRİ kıyısında alçak bir tepe üzerinde yer alan TATARLI KÖYÜ, karşı kıyıdaki SAMSAT ile  karşılıklıdır. İstanbul’dan  Adıyaman’a gelen arkeologlar ,once Fırat Nehri kıyısına, sonrada  iki kıyı arasında ulaşımı sağlayan sal ile  karşı kıyıya geçerek  Tatarlı Köyüne  varırlar.  Kazı  Ekibi Fırat kıyısındaki ilk okulda kalırlar. Çok kalabalık olmayan köy halkı için Fırat yaşamın kendisidir.

 

Nehirden bol miktarda tutulan alabalık , köyün başlıca gıdasıdır.  Köy ile kazı yapılan Tatar Höyük  arasındaki  yarım saatlik tozlu yolu ,her gün , ulaşımı sağlamak üzere kiralanan  taksi ile   aşar arkeologlar.

Yol boyunca patlıcan- domates –üzüm yetiştirilen tarlalar görürsünüz.

Höyükte kazı  iki büyük açmada yapılmaktadır. Her açmada  dört  kazı işçisi çalışmaktadır. Kazının devamı boyunca  her gün bir işçimizin  evine öğle yemeğine davet edildik.  Yer sofrasında: ayran, patlıcan kızartması, pilav ve tavuk olurdu.

Sıcak, tozlu,rüzgarlı zorlu günlük çalışma içinde  ,bir saatlik ,kısa bir soluklanmadır bu  yemek.

Bazı günler, höyüğün tepesinden kuş bakışı seyrettiğimiz  ovada  koyun sürülerinin bölüşülmesini seyredersiniz.

yüzlerce koyun ve keçiyi 2-3 çoban 10 dakika içinde bölüşürler ve hiçbiri diğerine karışmaz. Gün batımına yakın  kazı evine dönülür,kazı raporları gözden geçirilir, açmalardan çıkan çanak-çömlek incelenir..

Ekim ayı ilerledikçe  rüzgar hızını arttırır, kazı alanında  tozdan birşey göremez hale gelirsiniz. Yağmurların başlamasıyla  arazi çamur olur ekim sonunda. Dönüş günü yaklaştığında , bulunduğunuz yerlrrin sular altında kalacağını düşünmek  çok rahatsız eder sizi.

Dönüş günü tüm malzeme kazı minibüsüne yüklenir. Minibüs ustaca bir manevra ile sala bindirilir, Fırat geçilip karşı kıyıya çıkılır.  Önümüzde çok uzun bir yol vardır artık İstanbul’a kadar.

Sınıf arkadaşım arkeolog Yıldıray Özkan’ı  üç yıl once kaybettik.

TATAR HÖYÜK   ( GX)   AÇMASI   KAZI ÇALIŞMALARI

 

 

Açma sorumlusu Ufuk BAŞ

 

Açma sorumlusu Yıldıray ÖZKAN

 

(GÜNLÜK ÇALIŞMA  KARTLARINDAN  ÖRNEKLER )

11/10/1978    Açık ve Sıcak  Hava

İşçi   sayısı  -  4

Kare Alan  -    1-5 / a –e       Seviye – 6.60     1.  Tabaka

KARE ALANDA  1/ c-d  karesinden  başlayarak   2-3/e karesi yönünde ,güney-doğuya doğru devam eden ve muntazam taş bloklarından meydana gelen  dvarın batı  yüzünde toprak seviyesini  30cm. indirdik.

 

 

Prof. SERDAROĞLU  fotoğraf çekiyor

 

Aynı kare alan içinde  -6.60 ve 6.89seviyelerinde çeşitli buluntular elde ettik:

1)            ÇANAK- ÇÖMLEK

Çeşitli kaba keramik-  üzerleri dalgalı hat bezemeli testi ağızları

Üzerleri siyah boyalı  testi kulpları

Mavi sırlı  boyalı keramik parçaları  ‘’ Geç Dönem’’

 

2)            KEMİK BULUNTU

Kafa tası ve çene kemiği parçaları

 

3)            TAŞ BULUNTU

5/a   karesinde  oval Ağırşak  ( 10cm. e 12cm.) ölçülerinde

Bulunan Duvarın önünde 2/c karesinde  Boyun ve kulp kısmı  sağlam olarak çıkan kalın cidarlı Testi .

 

GX AÇMASI KAZIYI YAPAN : UFUK BAŞ

 

YORUM:   Bulunduğumuz  seviyelerdeki duvar önü buluntuları: İnsan kemikleri ve  Su Testisine ait parçalar  burada bir gömü yeri  olduğuna işaret etmektedir.

(İKİNCİ AÇMA  GX  AÇMASININ  BİRAZ DAHA  YUKARISINDA YER ALMAKTADIR.   VE KAZISI  YILDIRAY ÖZKAN  TARAFINDAN YAPILMAKTADIR. )

 

 

 

(GX )  ALANI  KAZISI  12/ 10 / 1978

Hava Durumu:  Açık- Sıcak

Çalışan İşçi Sayısı  4

KARE ALAN 1-5 /a-e   SEVİYE   - 1.89    TABAKA   1. Tabaka

2/d  ve 2/e  kareleri içinde  30cm. kalınlığında ve küçük kırma taşlardan örülmüş  bir temel duvarı ortaya çıkarıldı

Batı yüzünde 4/e – 2/d ve 3/d kareleri içinde esas kalın ana duvara  bitişik  taş bloklar bulundu.

Kemik buluntuları ve küçük  çömlek parçalarını   bulmaya devam ediyoruz.

1-5/ f-j   - 6.60  1/c-d  2-3/e  Karelerinde yer alan duvar -6.89 seviyesine indirildi

Duvar f/4-5 karesine kadar devam edip , kuzey-doğu yönünde 90’ açıyla dönüyor ve 4/g  ile 3-4/h  karelerine kadar devam ediyor.

 

(GX ) ALANI  KAZISI   13 /10 / 1978

Hava Durumu  : Açık—Çok Rüzgarlı

Çalışan  İşçi Sayısı   4

KARE ALAN 1-5 / f-j  Seviye -6.89

Kazı Öncesinde  Son Durum Fotoğraflarını  çektim

4-5/f 3-4/h duvarının kuzey cephesine bitişik bir ocak duvarı bulduk. Ocağa ait diğer duvar  2/e ve 2/f kareleri içinde yer alıyor. 2/f karesi içinde  kuzey-güney yönünde uzanan başka bir  kısa duvar  buluyoruz.

 

BULUNTULAR

İrili ufaklı çömlek parçaları

1-5/f-j kareleri içinde kalın ve boyasız , kaba  yapımlı büyük  Küp par çaları bulunuyor. Küplerin ağız kenarlarında  tekrar edilmiş  üçlü dalgalı hat  şeklinde bezemeler görülüyor.

1/g karesi içinde  bir kemere ait geçmeli  uç kısmı bulunuyor. ( Metal  Buluntu)

 

(GX) ALANI KAZISI  )      14/10/1978

HAVA DURUMU:   Açık – Rüzgarlı       ÇALIŞAN İŞÇİ SAYISI :  4

KARE ALAN  1-5/f-j     Seviye : -6.89

Kare Alan    1-5/a-e

Kazısı yapılan bütün karelerin tabanları ve meyana çıkarılan taş duvarlar temizlendi.

(GX)  ALANI KAZISI  )      15/10/1978

Hava Durumu  : Açık     Çalışan İşçi Sayısı : 4

KARE ALAN  1-5/a-e     SEVİYE  -6.60    -  6.89

Kaer alan içinde  ve duvarların önünde  parçalar halinde dağınık buluntu.

Kalınlığı 1.5cm. olan açık kahverengi renkli Pithos parçası.

Açık kırmızı renkli çömlek parçaları

Kenarı tırtıllı bir kapak parçası. Bu kırmızı parçalar Geç Roma olabilir.

Üzeri konsantrik daire motifi ile bezenmiş büyük bir Kapak ancak yarısı kırık ve üzerinde tutma yeri var.

Kazısından sorumlu olduğum  (GX) Alanı kazı günlük  raporlarında bütün anlatılanlar  milimetrik kağıt üzerine işlenmiş olarak mevcuttur.

TATAR HÖYÜK AÇMA ALANLARINA AİT GENEL GÖRÜNÜM FOTOĞRAFLARI

Kazı  Alanlarının genel görünüm Fotoğraflarını yüksek bir yerden çekebilmek için  Kazı Başkanı Prof.Dr. Ümit Serdaroğlu , bizi höyüğe getiren otomobilin üzerine  çıkmaya  mecbur olmuştu.

 

TATAR HÖYÜK KAZI ÇALIŞMALARI   ile ilgili olarak  kullandığım bütün Fotoğraflar  bana  aittir.

 

 

(GX)  ALANINDA YAPILAN KAZI  ÇALIŞMASI  BANA AİTTİ

Bu alan içinde yaptığım kazının günlük raporlarını ve daha sonra çekilen fotoğrafları  göz önüne aldığımda, kazısı yapılan bu açmada gömü ve yakma işlemlerinin gerçekleştiği bir mekana ulaştığımızı söyleyebilirim.

Kafa tası, başka bir çene kemiği, ufak kemikler, mezar larda , ölü gömme işlemlerinde kullanılan türden kalın ve daha kaba işçiliğe sahip küp ve testi parçaları, metal bir kemer tokası  bu görüşümü destekler mahiyettedir.

Ancak kazı yapılan diğer Alana ilişkin buluntu ve yorumları bilmiyorum.

Şu anda BARAJ GÖLÜ ALTINDA olan bu  höyükten   BİR KESİT olarak

Elimdeki  malzemeyi  sunuyorum.

Ayrıntılı fotoğraf galerisi için tıklayınız..