Çeşme, kendine özgü tipik evleriyle bir sanat hazinesidir.

NE GÜZELDİR ÇEŞME EVLERİ..

UFUK BAŞ ARIĞ Arkeolog - Sanat Tarihçi

Çeşme evlerinin planlarında, kullanı­lan yapı malzeme ve öğelerinde güneşe ve sıcağı karşı korunmuş olmaya önem gösterilmiştir. Çeşme'de sahilden, geri­deki tepeye doğru giderek yükselen ara­zi üzerinde topografyaya uyumlu bir yerleşme şekli görülmektedir.İkinci Beyazıt devrine ait Çeşme Kalesi'nin solunda tepeye tırmanan dik yo­kuşun sonunda meydan ve sokak çeş­meleri, sokaklara görkemli cephe mima­rileri ile yerleştirilmiş eski dükkan ve fı­rınlan, evleri ile üst mahalle olarak ad­landırdığımız bölge yer alır.

Buradaki konut mimari örnekler bü­yük oranda 19. y.y. tarihlerindedirler. Bu bölgede bahsettiğimiz Osman Ağa Konağı'da yer almaktadır. Üst mahalle ile sahilde Kervansaray ve Hacı Memiş Ağa Cami önüne çıkan yol arasındaki bölgede daha değişik özellikler gösteren bir mimari izlenmektedir. Çarşı bölgesi ise dükkanları, halı kilim, hediyelik eşya mağazaları, lokantaları, otelleri ile önemli bir odak noktası oluşturur.

İzmir'in konumu ve tarihi geçmişi açısından önemli bir turizm merkezi olan Çeşme, yerleşme biçimi ve ev mimarisi açısından incelendiği zaman çok ilginç örnekler oluşturur. Burada izlenen geleneksel rnimari karmaşık bir yapıya sahiptir ve mimarinin biçimlenmesinde en önemli etken olarak iklim dikkate alınmıştır..